Bebek ve Çocuk Muayenesi

Bebeklerin sağlık kontrolleri daha anne karnında başlayan ve ergenlik dönemine kadar devam eden uzun bir süreçtir.  Bu süreçte sağlıklı büyüme-gelişme sağlanması için çocuk doktorları en büyük desteği çok büyük olur.  Yeni doğan muayenesi, büyüme- gelişme takibi ve sağlıklı çocuk muayenesi çocuk doktorları tarafından gerçekleştirilir.

Yeni Doğan Muayenesi

Yeni doğan muayenesi genelde çocuk doğmadan başlayan bir süreçtir. Bebek doğmadan çocuk hekiminin doğuma girmesiyle süreç başlar.  Bebek dünyaya geldikten sonra ayrıntılı fizik muayenesi gerçekleştirilir.

Uzm. Dr. Asilhan Kılınçlı
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Telefon(0506) 668 44 46
WhatsAppWhatsApp İçin Tıklayın
AdresBarış Mh. Çiftlik Cd. No:32 Adakent Villaları Beylikdüzü/İSTANBUL

Fiziksel muayenede dikkat edilen hususlar şunlardır:

  • Yenidoğan bebeğin yaşamsal fonksiyonları kontrol edilir. Yeni doğan bebeğin ağlaması, sağlıklı solunum olup olmadığı yapılan ilk değerlendirmelerden biridir.  Yeni doğan bebeğin kalp atışının varlığı ve hızı, kas tonusu, refleks yanıtı, solunum varlığı ve hızı, cilt rengi gibi parametrelere bakılır. 
  • Yeni doğan bebeğin muayenesinde omurga değerlendirmesi oldukça önemlidir.  Bebeğin omurga bütünlüğü kontrol edilir. Omurga kontrolünde skolyoz gibi omurga hasarının varlığı, bel ve kalça bölgesinde açıklık olup olmadığı, bölgesel fazla tüylenme durumuna bakılır.
  • Omurga bütünlüğü muayenesi sonrası genital bölge muayenesi yapılır.  Anüsün açık olup olmadığı ilk yapılan kontroller arasında yer alır.  Bunun yanı sıra kız bebeklerde vajinal yapı, erkek bebeklerde penis ve testis yapısı muayene edilir.
  • Yeni doğan bebeklerin kendine has muhteşem bir cilt yapısı vardır.  Bazı bebeklerde, özellikle sırt  ve bel bölgesinde morumsu yada mavimsi lekeler olabilir. Bu lekelere mongol lekesi denir ve oldukça normaldir. Bebeğin büyümesi ile beraber ilk 5 yıl içinde kendiliğinden yok olur.
  • Fiziksel muayenede damarsal genişleme yani hemanjiom kontrolü de yapılır.
  • Fiziksel muayene bittikten sonra ebeveynlerin en çok merak ettiği boy ve kiloya bakılır.

Yenidoğan Topuk Kanı Testi

Yeni doğan bebeklere yapılan işitme testi de sürecin bir parçasıdır.  Ardından halk arasında ‘zeka testi’ olarak bilinen, yenidoğanlarda fenilketonüri, doğumsal hipotiroit, biotinaz eksikliği taraması için topuktan alınan kan ile süreç devam eder.

Bebeklerde görülen kalça bozuklukları için ilk 4 ay içinde kalça ultrasonografisi istenir.  Çocuk yürümeye başlayana kadar gelişimsel  kalça bozukluğu sorunları için takip edilir.

Sağlam Çocuk Muayenesi

Sağlıklı çocuk takibi, çocuk hekimliğinin temellerini oluşturan hizmetlerden biridir. 

Sağlam çocuk muayenesi, büyüme ve gelişme çağında olan tüm çocukların takip edildiği, sağlık durumlarının değerlendirildiği, aşı ve koruyucu hekimlik hizmetlerinin sunulduğu bir uygulamadır.

Sağlıklı çocuk takibi, çocuklar için uygun ortamda ve gerekli süre ayrılarak yapılır.  Sağlıklı çocuk muayenesi sırasında çocuğun anne- baba  yada bakıcı gibi  başka bir güvenilir yetişkin eşliğinde yapılır.

Yeni doğanlarda ilk izlenim ilk 24 saat içinde ve taburcu edilirken yapılır. Ardından ilk haftanın 5 ve 7. günleri tekrar izlenim yapılır. İzlenimler ilk başlarda 6 ayda bir gerekli görülür. 6. ay sonrası 3 ayda bir takip yapılır. 13 ve 36 ay aralarında 6 ayda bir sağlık takibi gerekli görülür. 

Çocuk okul öncesi dönemine geldiğinde yılda bir sağlık takibi yeterlidir. Okul çağına gelen çocuklarda ve ergen gençlerde bir ya da iki yılda bir sağlam çocuk muayenesi gereklidir.

 Büyüme Gelişme Takibi

Sağlam çocuk takibi, doğumun ilk gününden başlayan ve ergenlik dönemine kadar uzanan bir süreçtir.  Hastaneden çıkmadan genel sağlık muayenesi ile süreç başlar. Ardından 3-5 günleri arasında yapılan ve topuktan alınan kan ile doğumsal hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği ve fenilketonüri bakılır.  İşitme kaybının erken tanısı için her yeni doğana işitme testi yapılır. Bu sayede olası bi sorun erken teşhis edilerek tedaviye hemen başlanır. 

Yenidoğanın kalça gelişimi ilk muayeneden itibaren takibe alınır. Her doktor kontrolünde olası bir gelişimsel kalça bozukluğuna bakılır. Bunun için ilk dört ay içinde kalça ultrasonografi istenir. Kalça gelişimi yürüyene kadar izlenerek kontrol edilir.

Bebeklerde ve çocuklarda en yaygın görülen anemi, demir eksikliği kaynaklı anemidir.  4-6 arası yapılan değerlendirme ile takviye demir ilaçları verilebilir.

 Hiperlipidemi taraması; kan kolesterol seviyesini belirleyen bir taramadır.  Çocuklara iki yaşından itibaren hiperlipidemi taraması yapılmalıdır.  Özellikle ailesinde kalp ve damar rahatsızlığı , kalbe bağlı ani ölüm , anne ve babasında kolesterol olan çocuklar riskli grup içine girer.  Hiperlipidemi taraması tüm çocuklara tavsiye edilir. Ancak risk grubunda olan çocuklar mutlaka yaptırmalıdır.

Büyüme ve gelişme takibinde yapılan taramalardan biri de idrar yolu taramasıdır. İdrar yolu taraması bebeklik döneminden ergenliğe kadar her dönem yapılabilir.

3 yaş sonrası her çocuğa yılda bir defa tansiyon ölçümü yapılmalıdır. Çocuğun tansiyonunun yaşına göre olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Büyüme ve gelişme döneminde görme işlevi değerlendirilir. 

Büyüme ve gelişme dönemi taramalarından biri de ağız ve diş bakımıdır. Ağız ve diş sağlığı taramaları sayesinde süt dişleri ve kalıcı dişlerin sağlık durumu kontrol edilir. Gerekli durumlarda çocuk diş hekimi ile işbirliği yapılır.

Yeni Doğan Bebek Ne Zaman Yıkanır?

Bebekler yağlı bir tabaka ile doğar. Bu yağlı tabakaya verniks kazeoza denir. Bebeğin ilk 24 saati için oldukça önemlidir.  Bebeğin üzerinde olan bu tabaka sayesinde bebek ısı kaybı yaşamaz.  Verniks kazeoza sayesinde hepatit gibi, anneden bebeğe geçebilecek bulaşıcı hastalıklardan bebek korunur, bu nedenle bebek ilk 24 saat yıkanmamalıdır.

Yeni doğan bebek sağlığı için anne sütü büyük önem taşır. Bebeğin hastanede kaldığı sürede anne sütü ile beslenmesi konusunda bilgi ve destek sağlanır.  Yine bebeğin aşı ve büyüme-gelişme takibinde anne sütü ile beslenmeye teşvik edilir. Yeni doğan bebeklerde sıklıkla görülen sarılık hastalığı, doğumun  anından itibaren takip edilir. Taburcu sonrası da rutin sağlık kontrolleri arasında sarılık takibi de vardır.

Uzm. Dr. Asilhan Kılınçlı
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Telefon(0506) 668 44 46
WhatsAppWhatsApp İçin Tıklayın
AdresBarış Mh. Çiftlik Cd. No:32 Adakent Villaları Beylikdüzü/İSTANBUL